Met de Marokkaanse parlementsverkiezingen gepland op 23 september 2026 laait het debat over stemrechten voor Marokkanen in het buitenland opnieuw op. De Civil Democratic Council of Moroccan Migration, een organisatie gevestigd in Parijs, heeft scherpe kritiek geuit op wat zij beschouwt als de voortdurende uitsluiting van de diaspora uit het verkiezingsproces.

Volgens de organisatie bevestigt het huidige juridische kader, gebaseerd op Organieke Wet nr. 53.25 over het Huis van Afgevaardigden, opnieuw dat Marokkanen die in het buitenland wonen geen volledige politieke participatie hebben.

De groep stelt dat deze situatie in strijd is met de Marokkaanse grondwet, die alle burgers gelijke rechten en plichten garandeert.

Constitutionele rechten versus praktijk

De Marokkaanse grondwet van 2011 erkent de burgerrechten van Marokkanen in het buitenland.
Artikel 17 bepaalt dat zij het recht hebben om te stemmen en zich verkiesbaar te stellen, terwijl artikel 18 de overheid verplicht om hun participatie in nationale instellingen te bevorderen.

In de praktijk kunnen Marokkanen in het buitenland echter alleen stemmen door naar Marokko te reizen of via een volmacht. Er bestaan geen kiesdistricten of stembureaus in het buitenland.

Lees ook: Uitspraken minister Mezzour leiden tot kritiek van Marokkanen in het buitenland

Oproep tot parlementaire vertegenwoordiging

Het debat over diaspora-stemrecht is de afgelopen maanden opnieuw sterker geworden. Verschillende politieke partijen, waaronder PPS en PJD, pleiten voor directe stemmogelijkheden vanuit het buitenland en gereserveerde zetels in het parlement voor Marokkanen die buiten het land wonen.

De organisatie waarschuwt dat het uitsluiten van meer dan 15% van de Marokkaanse bevolking uit parlementaire vertegenwoordiging kan leiden tot een verminderd vertrouwen in de instellingen en een zwakker gevoel van nationale betrokkenheid.

Economisch gewicht van de diaspora

De kritiek komt op een moment dat de Marokkaanse diaspora een grote economische rol speelt. Volgens officiële cijfers stuurden Marokkanen in het buitenland in 2025 meer dan 122 miljard dirham aan geldtransfers naar hun thuisland.

Dat bedrag vertegenwoordigt meer dan 8% van het bruto binnenlands product en vormt een van de belangrijkste bronnen van buitenlandse valuta voor de Marokkaanse economie.

Lees ook: Regering keurt hervormingen hoger onderwijs en bedrijfswetgeving goed

Oproep tot nationale discussie

In haar verklaring roept de organisatie op tot volledige uitvoering van de constitutionele rechten van de diaspora, inclusief effectieve parlementaire vertegenwoordiging.

Daarnaast pleit zij voor een nationaal debat over de hervorming van de Council of the Moroccan Community Abroad (CCME), een instelling die volgens critici hervorming en meer transparantie nodig heeft.

Met naar schatting vijf miljoen Marokkanen in het buitenland blijft de vraag hoe hun politieke rechten worden georganiseerd een van de meest besproken kwesties in het Marokkaanse politieke landschap.

Diaspora-organisatie protesteert tegen uitsluiting van Marokkaanse verkiezingen 2026